وقتی دندانپزشک می‌گوید «دندان ۳۶»، همکارش بدون مکث می‌داند منظور مولر اول پایین سمت چپ است. این زبان مشترک، سیستم شماره‌گذاری FDI است که در بیشتر کشورها، از جمله ایران، استفاده می‌شود. در این مقاله این سیستم را به زبان ساده توضیح می‌دهیم.

دهان به چهار ربع تقسیم می‌شود

در سیستم FDI، دهان به چهار ربع تقسیم می‌شود و هر ربع یک عدد دارد. نکته مهم این است که راست و چپ از دید بیمار تعیین می‌شود، نه دندانپزشک:

  • ربع ۱: فک بالا، سمت راست بیمار
  • ربع ۲: فک بالا، سمت چپ بیمار
  • ربع ۳: فک پایین، سمت چپ بیمار
  • ربع ۴: فک پایین، سمت راست بیمار

رقم دوم: دندان از خط وسط

رقم دوم شماره دندان را از خط وسط به سمت عقب نشان می‌دهد: ۱ سانترال، ۲ لترال، ۳ کانین (نیش)، ۴ پرمولر اول، ۵ پرمولر دوم، ۶ مولر اول، ۷ مولر دوم و ۸ مولر سوم یا دندان عقل. پس دندان ۳۶ یعنی ربع ۳ (پایین چپ) و دندان ششم (مولر اول). دندان ۱۱ سانترال بالا سمت راست و ۴۸ دندان عقل پایین سمت راست است.

دندان‌های شیری

دندان‌های شیری ربع‌های ۵ تا ۸ را دارند (به همان ترتیب ۱ تا ۴) و در هر ربع پنج دندان: ۱ سانترال، ۲ لترال، ۳ کانین، ۴ مولر اول و ۵ مولر دوم شیری. مثلاً ۷۵ مولر دوم شیری پایین سمت چپ است. در مجموع ۲۰ دندان شیری و ۳۲ دندان دائمی وجود دارد.

سطوح دندان

برای ثبت دقیق پوسیدگی و ترمیم، سطح درگیر هم مشخص می‌شود: مزیال (M) سطح رو به خط وسط، دیستال (D) سطح رو به عقب، اکلوزال (O) سطح جونده دندان‌های خلفی (در دندان‌های قدامی لبه انسیزال)، باکال (B) سطح رو به گونه یا لب و لینگوال (L) سطح رو به زبان یا کام. ترمیم «MO» یعنی ترمیمی که سطوح مزیال و اکلوزال را می‌پوشاند.

چارت دندانی چیست؟

چارت دندانی (ادنتوگرام) نقشه دهان بیمار است که وضعیت هر دندان را نشان می‌دهد: سالم، پوسیده، ترمیم‌شده، روکش، عصب‌کشی، ایمپلنت، کشیده‌شده و… . چارت خوب هم وضعیت فعلی را نشان می‌دهد و هم درمان‌های برنامه‌ریزی‌شده را از درمان‌های انجام‌شده جدا می‌کند.

چارت دیجیتال و تصویری

در چارت تصویری نرم‌افزار دندانپزشکی هولدینگ هیراد نیازی به حفظ کردن کدها نیست: هر دندان با شکل واقعی رسم شده، شماره FDI و نام فارسی آن کنارش نمایش داده می‌شود و سطوح با یک کلیک انتخاب می‌شوند. در طرح درمان هم دندان‌ها با سه فهرست ساده «فک، سمت و نوع دندان» انتخاب می‌شوند و شماره FDI خودکار ساخته می‌شود.

نوشته تیم محتوای ایده گستر هیراد خاورمیانه